In de zoektocht naar procesoptimalisatie en totale efficiëntie binnen de maakindustrie vallen al snel twee bekende termen: de ene is Lean Manufacturing en en de andere Quick Response Manufacturing (QRM). De laatse is minder bekend, maar zeker niet minder relevant. Hoewel beide methodieken als doel hebben om waarde te maximaliseren en verspillingen te elimineren, verschillen hun uitgangspunten en toepassingsgebieden fundamenteel. Een goede leuze voordat aan de slag wordt gegaan is cruciaal. Een korte uiteenzetting van de overeenkomsten en verschillen.
Wat is Lean Manufacturing?
Lean richt zich op het elimineren van verspilling (in Lean termen: muda) en het optimaliseren van de waardestroom. De nadruk ligt op een continue stroom (het creëren van flow), gestandaardiseerd werk en het verminderen van variatie. Het gaat om het voorspelbaar maken van processen en hun uitkomsten. Lean is historisch ontwikkeld binnen omgevingen met een hoge volume-output en een lage productvariatie (High-Volume, Low-Mix), zoals de autoproductie bij Toyota.
Wat is Quick Response Manufacturing (QRM)?
QRM is een bedrijfsbrede strategie die specifiek is ontwikkeld voor bedrijven met een hoge productvariatie en wisselende aantallen (High-Mix, Low-Volume of klantspecifieke productie). Waar Lean primair focust op het efficiënter maken van specifieke stappen en zich richt op het elimeren van verspillingen, stelt QRM één specifiek kengetal centraal: het verkorten van de doorlooptijd in de gehele keten (in QRM termen: MCT - Manufacturing Critical-path Time). Hiermee richt de strategie zich meer op de hele organisatie, waar Lean vaker de nadruk op productie heeft.
Wanneer kies je voor Lean of voor QRM als organisatie?
Een verkeerde keuze kan leiden tot stagnatie of verergeren van de problemen. Een veelvoorkomende valkuil is het toepassen van standaard Lean-instrumenten op een productieomgeving met veel klantspecifiek werk. Bijvoorbeeld: omsteltijden verkorten van de duurste machines, zonder de impact in de gaten te houden voor de processen erna. De keuzes zijn dan in eerste instantie kostengedreven. Terwijl doorlooptijd verkorten niet persé direct de goedkoopste werkwijze is. Op termijn en bedrijfsbreed zal dat effect er wel zijn. Dat vraagt een gedegen analyse voorafgaand aan de start van een optimalisatietraject.
Criterium |
Lean Manufacturing |
Quick Response Manufacturing (QRM) |
Productietype |
High-Volume, Low-Mix (Massa / Repetitief) |
High-Mix, Low-Volume (Klantspecifiek / Enkelstuks) |
Primaire Focus |
Elimineren van verspilling & variatie |
Verkorten van de totale doorlooptijd (MCT) |
Planmethode |
Kanban, Pull, Flow |
POLCA (Paired-cell Overlapping Loops of Cards with Authorization) |
Organisatiestructuur |
Lijnorganisatie & Waardestromen |
QRM-cellen (Multidisciplinaire teams) |
Toepassing kantoor |
Beperkt (focust vaak op de werkvloer) |
Bedrijfsbreed (incl. engineerings- en offerteproces) |
Samenvattend en in het kort:
Kies voor Lean wanneer:
- Jouw organisatie grotendeels gestandaardiseerde producten maakt.
- De vraag voorspelbaar is en de productiecycli constant zijn.
- Het doel is om kosten per eenheid te verlagen door efficiëntere handelingen op de werkplek.
Kies voor QRM wanneer:
- Jouw organisatie klantspecifieke of sterk variërende producten maakt.
- De doorlooptijd van offerte tot levering te lang is of sterk schommelt.
- Werkvoorraden op de vloer en kantoorafdelingen (zoals engineering) de voortgang vertragen.
Wil je meer weten of aan de slag gaan om in jouw organisatie de processen verder te optimaliseren? Kijk dan op www.noctuam.nl of maak direct een afspraak voor een vrijblijvend gesprek via info@noctuam.nl
Mathieu Siemons — Operational Excellence & QRM Specialist bij Noctuam BV
